Vogelvoedering is in Nederland een geliefde bezigheid, en dat is goed te begrijpen. Wie op een koude ochtend een koolmees ziet landen op een voederhuisje, begrijpt meteen waarom zo veel mensen dit doen. Toch zijn er ook misverstanden over het bijvoeren van wilde vogels. Wanneer doe je het, wat geef je ze, en zijn er ook nadelen? Dit zijn vragen die meer mensen zich stellen dan je denkt.
Waarom vogels bijvoeren zinvol is in de winter
In de winter is voedsel voor kleine tuinvogels moeilijk te vinden. De grond is bevroren, insecten zijn er nauwelijks en bessen zijn al snel op. Juist in die periode helpt bijvoeren. Vogels als de pimpelmees, de roodborst en de huismus hebben dan baat bij een aanvulling op hun natuurlijke voedsel. Ze verbruiken in de kou veel energie om hun lichaamstemperatuur op peil te houden, en een voederplaats in de tuin kan dan het verschil maken. Traditioneel begon men met voeren rond november en stopte men na de vorstperiode. Die aanpak heeft een reden: als het warmer is, vinden vogels zelf voldoende eten en is bijvoeren minder nodig.
Wat je wel en niet aan vogels kunt geven
Niet al het voedsel dat mensen aan vogels geven is ook goed voor ze. Zonnebloempitten, ongezouten pinda’s en meelwormen zijn prima keuzes. Vetbollen zonder plastic netje zijn ook populair en geven vogels snel energie. Brood is minder geschikt, want het vult de maag zonder veel voedingsstoffen te geven. Gezouten of gekruide etenswaren horen al helemaal niet in een voederhuisje thuis. Fruit zoals appel of peer trekt lijsters aan, terwijl vette producten als onbewerkt spek meer geschikt zijn voor mezen. Het loont de moeite om te kijken welke vogelsoorten jij in de tuin hebt, want iedere soort heeft zo zijn eigen voorkeur.
Het hele jaar voeren: voor en nadelen
Steeds meer mensen geven hun tuinvogels het hele jaar door voedsel. Dat lijkt vriendelijk, maar het heeft ook een keerzijde. In het voorjaar en de zomer hebben vogels insecten nodig om hun kuikens groot te brengen. Zaden en pinda’s zijn voor jonge vogels minder geschikt en kunnen zelfs gevaarlijk zijn. Vogelbescherming Nederland raadt aan om extra voorzichtig te zijn met bijvoeren in het broedseizoen. Als je toch het hele jaar wilt voeren, kies dan voor geschikte producten zoals kleine zachte insecten of speciaal samengesteld zomervoer. Houd ook het voederhuisje schoon, want bacteriën en schimmel kunnen vogels ziek maken. Een voederplek die regelmatig wordt schoongemaakt, is een stuk veiliger dan één die weken onaangeroerd blijft.
De juiste plek en het juiste voederhuisje
Een goede locatie maakt veel uit. Hang of plaats het voederhuisje op een plek die vrij zichtbaar is, zodat vogels gevaar snel opmerken. In de buurt van struiken of een heg is slim: vogels kunnen daar snel schuilen als een kat of roofvogel nadert. Zet de voederplek niet te dicht bij een raam, want vogels kunnen dan verward raken en tegen het glas vliegen. Een afstand van minstens één meter van het raam helpt al. Er zijn veel soorten voederhuisjes te vinden, van eenvoudige houten bakjes tot grotere silo’s voor zaadmengsels. Kies een model dat makkelijk te reinigen is en waar regen niet bij het voedsel kan komen. Nat voer bederft snel en trekt muizen aan. Met een beetje aandacht voor de opstelling van je voederplek maak je de tuin niet alleen aantrekkelijk voor vogels, maar ook voor jezelf als kijker.
Veelgestelde vragen
Mag je het hele jaar door tuinvogels voeren?
Het hele jaar voeren is niet verboden, maar in het voorjaar en de zomer is het verstandig om er mee te stoppen of andere producten te gebruiken. Jonge vogels hebben insecten nodig en kunnen zaden of pinda’s moeilijk verteren. In de winter is bijvoeren het meest zinvol.
Welk voedsel is schadelijk voor wilde tuinvogels?
Gezouten producten, gekruid voedsel en brood zijn slecht voor tuinvogels. Brood vult de maag maar geeft weinig voedingsstoffen. Gezouten etenswaren kunnen de nieren van vogels beschadigen. Kies in plaats daarvan voor ongezouten pinda’s, zonnebloempitten of vetbollen zonder netje.
Hoe zorg je dat een voederplek geen ratten of muizen aantrekt?
Ratten en muizen komen op voedsel af dat op de grond valt of nat wordt. Hang het voederhuisje op een plek die voor knaagdieren moeilijk bereikbaar is, verwijder gevallen zaad regelmatig en zorg dat het voedsel droog blijft. Geef nooit meer voedsel dan de vogels op één dag opeten.
Welke vogels komen het vaakst op een voederplek af?
In Nederlandse tuinen zijn de koolmees, pimpelmees, roodborst, huismus en de vinken veelvoorkomende bezoekers van voederplaatsen. Met vetbollen en zonnebloempitten trek je de meeste soorten aan. Met fruit zoals appel lok je eerder lijsters en merels naar je tuin.