Een zeeffilter voor de vijver verwijdert grove vuildeeltjes uit het water voordat dat naar het biologische filter stroomt. Dat klinkt eenvoudig, maar het maakt een groot verschil: minder vervuild filtermedium, langer schone vijver en minder onderhoud. Een zeeffilter (ook wel voorfilter of trommelfilter) is de eerste stap in een goed vijverfiltratiesysteem en werkt als een soort grove zeef die bladeren, visontlasting en ander grof vuil tegenhoudt.
Hoe werkt een zeeffilter voor de vijver?
Water uit de vijver stroomt door een fijnmazig zeefgaas, meestal met een maaswijdte van 60 tot 300 micron. Grof vuil blijft achter op het zeef, schoon water stroomt door naar het hoofdfilter of de vijverpomp. Bij een zeefbochtfilter (de meest verkochte variant) stroomt het water via een gebogen zeefpaneel naar beneden. Dat maakt de constructie compact en de doorstroom efficiënt.
Het gaas moet je regelmatig afspoelen, anders raakt het verstopt en daalt de doorstroom. Bij grotere modellen gaat dat automatisch via een terugspoelsysteem. Bij kleinere vijverfilters doe je dat handmatig met een tuinslang. Hoe vaak je dat nodig hebt, hangt af van de hoeveelheid vissen, de vijvergrootte en het seizoen. In de zomer, als algen en organisch materiaal meer aanwezig zijn, is vaker spoelen nodig.
Zeefbochtfilter of druktrommelfilter?
Binnen de categorie zeeffilters zijn er twee hoofdtypen die je tegenkomt:
- Zeefbochtfilter: compact, geen bewegende delen, relatief goedkoop en geschikt voor vijvers van klein tot groot. Werkt op basis van zwaartekracht. Voorbeelden zijn de AquaForte UltraSieve III en de kleinere AquaForte MidiSieve, die zich goed leent voor beperkte ruimte of kleinere vijvers.
- Druktrommelfilter: heeft een roterende trommel met fijn gaas en een automatisch terugspoel- en reinigingssysteem. Duurder in aanschaf, maar vrijwel onderhoudsvrij. Populair bij koi-vijvers met een grote visbelasting.
Voor een gemiddelde tuinvijver met enkele vissen is een zeefbochtfilter bijna altijd de verstandigste keuze: lagere aanschafprijs, eenvoudige installatie en goed te onderhouden. Een druktrommelfilter is pas echt de moeite waard als je veel koi houdt en dagelijks onderhoud wil vermijden.
Welke capaciteit heb je nodig?
De capaciteit van een vijver zeeffilter wordt uitgedrukt in maximale doorstroom per uur, vaak in liters per uur (l/u). Als vuistregel geldt: het gehele vijvervolume moet minimaal eenmaal per uur door het filtratiesysteem. Bij een vijver van 10.000 liter kies je dus minimaal een zeeffilter met een doorstroom van 10.000 l/u. Houd er rekening mee dat de opgegeven maximumcapaciteit van de fabrikant geldt bij een schone zeef en ideale omstandigheden. Reken in de praktijk op 70 tot 80 procent van de opgegeven waarde.
De hoeveelheid vissen telt ook zwaar mee. Koi produceren veel meer afval dan goudvissen. Een koi-vijver vraagt om een grotere filtercapaciteit dan een vijver met dezelfde inhoud maar minder en kleinere vissen.
Installatie: waar let je op?
Een zeefbochtfilter werkt op zwaartekracht en heeft vrije afvoer nodig. Dat betekent dat de filteruitgang hoger moet liggen dan de ingang van het hoofdfilter of de pomp die erachter zit. Zet hem nooit zo dat het water omhoog moet stromen naar het volgende filterdeel, want dat verstoort de werking.
Zorg voor een goede afstemming tussen de pomp en de zeef. Een te krachtige pomp perst water te snel door het gaas, waardoor fijn vuil er gewoon doorheen gaat. De meeste fabrikanten geven een maximale pompdruk op die de zeef aankan. Houd je daar aan.
Onderhoud van de vijver zeeffilter
Handmatig spoelen doe je met een tuinslang op lage druk. Gebruik nooit een hogedrukreiniger, want die beschadigt het fijne gaas. Spoel van buitenaf zodat het vuil loskomt van het gaas en wegspoelt. Bij een zeefbochtfilter is dat het zeefpaneel aan de binnenkant van de bocht.
Controleer ook de afdichtingen en aansluitingen minstens eenmaal per seizoen. Een kleine lekkage zorgt voor luchtinslag, wat de doorstroom vermindert en de werking van de pomp kan schaden. In de winter, als je de pomp stilzet, verwijder je de zeef en sla je hem vorstvrij op om beschadiging te voorkomen.
Een zeeffilter is een relatief eenvoudige investering die het hele filtratiesysteem beschermt. Je biologische filter blijft langer schoon, je pomp slijt minder snel en de waterkwaliteit in je vijver is stabieler. Kies een model dat past bij jouw vijverinhoud en visbelasting, en de rest volgt vanzelf.