Een afdeklat op je schutting beschermt het hout van de bovenkant van je schutting tegen regen, vocht en zon. Zonder afdekking trekt water recht de kopse kant van de planken in, wat rot en scheurvorming versnelt. Een goede afdeklat verlengt de levensduur van je schutting aanzienlijk en geeft het geheel meteen een nettere afwerking.
Wat is een afdeklat voor een schutting precies?
Een afdeklat is een lat die je over de bovenste rand van je schutting plaatst. De meest gebruikte vorm is de U-lat: een lat met een U-vormige uitsparing (ook wel U-sponning of U-profiel genoemd) aan de onderkant. Die uitsparing schuift precies over de bovenkant van de schuttingplanken, zodat de lat stevig op zijn plek zit en de regen aan twee kanten afvoert. Dat is de reden dat je bij schuttingen bijna altijd deze U-vorm tegenkomt en geen gewone platte lat.
U-afdeklatten zijn verkrijgbaar in verschillende breedtes, afhankelijk van hoe dik je schuttingplanken zijn. Meet de dikte van je planken goed op voordat je bestelt, want een U-sponning die te smal is, past er simpelweg niet over. Een sponning die te ruim is, laat aan de zijkanten te veel opening voor vocht.
Materialen: hardhout, grenenhout of iets anders?
Afdeklatten voor schuttingen zijn meestal van hout. De meest voorkomende keuzes zijn:
- Grenenhout (naaldhout): goedkoop en makkelijk te vinden. Nadeel: het is zachter hout en slijt sneller, zeker op een plek die direct weer afvangt. Regelmatig schilderen of beïten is nodig.
- Hardhout (bijvoorbeeld meranti of azobé): duurzamer en van nature beter bestand tegen vocht. Hogere prijs, maar gaat beduidend langer mee. Interessant als je de schutting niet elk jaar wilt bijhouden.
- Geïmpregneerd hout: grenenhout dat onder druk is behandeld met een houtverduurzamingsmiddel. Een goede middenweg tussen prijs en duurzaamheid. Geschikt voor buiten zonder veel extra onderhoud in de eerste jaren.
Composiet afdeklatten (een mix van hout en kunststof) zijn ook beschikbaar. Ze hebben nagenoeg geen onderhoud nodig en zijn kleurvast, maar ze zien er minder natuurlijk uit dan echt hout. Voor wie een onderhoudsarme schutting wil, is dit een optie om te overwegen.
Hoe monteer je een afdeklat op een schutting?
Monteren is rechttoe rechtaan. Zo pak je het aan:
- Zaag de afdeklat op de juiste lengte. Houd rekening met de totale breedte van je schutting, inclusief de palen. Wil je de lat iets over de palen laten uitsteken voor een nettere afwerking? Reken dan een kleine overmaat in.
- Schuif de U-sponning van de lat over de bovenkant van de schuttingplanken.
- Schroef of spijker de lat vast. Gebruik roestvrijstalen of gegalvaniseerde schroeven; gewoon ijzer roest buiten snel en laat lelijke vlekken achter op het hout.
- Behandel de zaagvlakken aan de uiteinden direct met houtbehandeling of primer, want die plekken zijn het meest kwetsbaar voor vochtindringing.
Bij langere schuttingen monteer je de afdeklatten per vak (van paal tot paal). Zo hoef je geen erg lange latten te hanteren en zit er speelruimte voor eventuele uitzetting van het hout in de zomer.
Op welke maten moet je letten?
De breedte van de afdeklat komt overeen met de breedte van je schuttingplanken. Gangbare breedtes liggen tussen de 9 en 15 centimeter. De U-sponning is typisch 2 tot 3 centimeter diep, afhankelijk van de dikte van de planken. Controleer ook de hoogte van de zijkanten van de U: die bepaalt hoeveel van de schuttingplank wordt afgedekt en dus beschermd.
Een vuistregel: de sponning moet de plank aan beide zijden minimaal 1 tot 1,5 centimeter overlappen, zodat regen niet langs de zijkant naar binnen loopt.
Veelgemaakte fouten bij het plaatsen van een afdeklat schutting
De meest gemaakte fout is het overslaan van een houtbescherming na het monteren. Zelfs geïmpregneerd hout vraagt aan de buitenkant om een beschermende laag als je het lang mooi wilt houden. Vergeet ook niet de zaagkanten: die zijn ongezegend en trekken vocht direct op als je ze niet behandelt.
Een tweede valkuil is het gebruiken van te korte schroeven. De afdeklat moet stevig zitten, zeker bij wind. Gebruik schroeven die minimaal 4 centimeter in de onderliggende plank of het raamwerk grijpen.
Tot slot: koop geen afdeklat met een te ruime sponning “omdat hij er toch wel overheen schuift”. Een losse lat waait bij een flinke windstoot er makkelijk af en beschermt de bovenkant van je schutting niet goed.
Een afdeklat is een kleine investering die je schutting jaren extra leven geeft. Kies het materiaal dat past bij hoe veel onderhoud je wilt doen, meet de maten zorgvuldig op en gebruik de juiste bevestigingsmiddelen. Dan staat je schutting er jarenlang netjes bij.