Een uv lamp voor de vijver zorgt ervoor dat groenwater (algen) en schadelijke bacteriën worden aangepakt voordat het water door je filter stroomt. Het principe is eenvoudig: het water passeert een UVC-lamp, het ultraviolette licht beschadigt de celwand van algen en bacteriën, waarna ze samenklonteren en in het filter worden afgevangen. Het resultaat is helder, gezond vijverwater zonder chemicaliën.
Hoe een uv lamp voor de vijver werkt
Een UVC-lamp (ook wel UV-C lamp of vijver UVC lamp genoemd) zit meestal ingebouwd in een behuizing die je tussen de vijverpomp en het filter plaatst. Het water stroomt langs de lamp, krijgt een dosis UV-straling en gaat daarna het filter in. De UV-straling zelf filtert niets uit het water, maar maakt micro-organismen onschadelijk en zorgt dat algen samenklonteren, zodat het mechanische filter ze kan opvangen.
Belangrijk om te weten: een UVC-lamp pakt drijvende algen (groenwater) effectief aan, maar heeft geen effect op draadalgen. Draadalgen zitten vastgehecht aan planten, stenen of de wand van de vijver en stromen niet langs de lamp. Daarvoor heb je andere maatregelen nodig.
Het juiste wattage kiezen
De meest gemaakte fout bij het kopen van een uv lamp voor de vijver is een lamp kiezen die te zwak is voor de grootte van de vijver. Een te laag wattage geeft onvoldoende UV-dosis, waardoor algen niet volledig worden uitgeschakeld. Als vuistregel geldt: reken ongeveer 1 watt UVC per 1.000 liter vijverwater. Heb je veel vissen, veel directe zon op de vijver, of een vijver met een hoge algendruk, dan is 1,5 tot 2 watt per 1.000 liter verstandiger.
Een paar voorbeelden ter illustratie:
- Vijver van 3.000 liter zonder veel vis: minimaal 3 watt UVC, bij voorkeur 5 watt.
- Vijver van 6.000 liter met koikarpers en veel zon: 9 tot 12 watt UVC.
- Vijver van 12.000 liter met intensieve visbezetting: 18 tot 24 watt UVC.
Koop je twijfelt, kies dan altijd een stap hoger. Een iets te krachtige lamp schaadt het water niet; een te zwakke lamp lost het probleem simpelweg niet op.
Doorstroomsnelheid: net zo belangrijk als het wattage
Het wattage is maar de helft van het verhaal. Het water moet lang genoeg langs de lamp stromen om een voldoende hoge UV-dosis te krijgen. Stroomt het water te snel, dan is de blootstellingstijd te kort en werkt de lamp niet goed, ook al is het wattage correct. Controleer altijd de maximale doorstroomsnelheid die de fabrikant aangeeft (uitgedrukt in liter per uur, L/u) en zorg dat je pomp niet harder pompt dan dat.
Als vuistregel: het volledige volume van de vijver moet bij voorkeur eens per twee uur door de UVC-lamp stromen. Bij een vijver van 6.000 liter heb je dus een pompcapaciteit van maximaal 3.000 L/u nodig als je één cyclus per twee uur wil halen.
Wanneer vervang je de lamp?
Een UVC-lamp verliest na verloop van tijd zijn effectiviteit, ook als hij nog gewoon brandt. De UV-uitstraling neemt af, terwijl het zichtbare licht (de blauwe/paarse gloed) nog gewoon zichtbaar is. Hierdoor lijkt de lamp te werken, maar doet hij dat steeds minder goed. De meeste fabrikanten adviseren de lamp na 8.000 tot 10.000 branduren te vervangen, wat neerkomt op één seizoen bij continu gebruik. Vervang de lamp bij voorkeur aan het begin van elk vijverseizoen, in het vroege voorjaar, zodat je door het hele seizoen optimale werking hebt.
Ingebouwde UVC of losse lamp?
Je kunt kiezen tussen een combi-unit (een filter met ingebouwde UVC-lamp) of een losse UVC-lamp die je in de bestaande filteropstelling opneemt. Een combi-unit is makkelijker te installeren en neater in de aanleg. Een losse lamp geeft meer flexibiliteit: je kunt het wattage onafhankelijk van het filter kiezen en de lamp apart vervangen zonder het hele filter te hoeven aanpassen. Voor grotere vijvers of situaties waarbij het bestaande filter al goed voldoet, is een losse UVC-lamp vaak de slimmere keuze.
Veelgemaakte fouten bij het gebruik van een vijver uv lamp
- Te vroeg verwachting hebben: na het aansluiten duurt het soms twee tot vier weken voor het water volledig helder wordt. De dode algen moeten nog worden afgevangen door het filter.
- Lamp ’s winters aan laten staan: bij lage watertemperaturen is de algendruk minimaal. De lamp hoeft in de winter niet te branden; dit verlengt de levensduur.
- Kwartsglas niet schoonmaken: tussen de UVC-lamp en het water zit een kwartsglas buisje. Kalkaanslag op dit buisje vermindert de UV-doorlating sterk. Schoonmaken aan het begin van het seizoen is een kleine moeite met groot effect.
- Lamp te laat vervangen: veel vijvereigenaren wachten tot het water weer groen wordt. Dan ben je te laat. Plan de vervanging preventief in.
Een uv lamp voor je vijver is een van de meest effectieve manieren om groenwater te bestrijden, maar alleen als het wattage klopt bij de grootte van je vijver, de doorstroomsnelheid goed is ingesteld en je de lamp op tijd vervangt. Die drie factoren samen bepalen of je de hele zomer helder water hebt.