Fonteinkruid is een inheemse waterplant die je in een vijver plaatst als zuurstofplant. De plant groeit ondergedoken en helpt het water helder te houden door zuurstof af te geven en voedingsstoffen te verbruiken die algen anders zouden benutten. Voor een natuurlijke of beplante vijver is het een van de meest effectieve keuzes die je kunt maken.
Er zijn meerdere soorten fonteinkruid, maar in vijvers wordt vooral glanzend fonteinkruid (Potamogeton lucens) gebruikt. Deze inheemse soort groeit goed in dieper water en vormt een dicht begroeid waterlaag waarin vissen beschutting vinden en waterinsecten hun leefgebied hebben.
Wat fonteinkruid in je vijver doet
Fonteinkruid werkt als een biologisch filter. De plant neemt stikstof en fosfaat op uit het water, voedingsstoffen die anders leiden tot algengroei en troebel water. Omdat de plant volledig ondergedoken staat, vindt de zuurstofproductie direct in het water plaats. Dat maakt het effectiever voor de waterkwaliteit dan drijvende of oeverplanten.
Naast de zuiverende werking biedt fonteinkruid beschutting voor jonge vis en waterinsecten. De dichte begroeiing vormt een plek om te schuilen en te paaien. In een vijver zonder fonteinkruid of vergelijkbare onderwaterplanten mis je een grote schakel in het biologisch evenwicht.
Glanzend fonteinkruid: de meest gebruikte soort voor vijvers
Glanzend fonteinkruid (Potamogeton lucens) heeft brede, glanzende bladeren die lichtgroen van kleur zijn. De plant groeit rechtop en kan in vijvers met een diepte van 50 centimeter tot meer dan een meter goed gedijen. Dat maakt het een geschikte keuze voor grotere, diepere tuinvijvers en voor natuurvijvers.
De plant is winterhard en verliest in de winter zijn bladeren, maar schiet in het voorjaar weer uit. Je hoeft Potamogeton lucens dus niet elk jaar opnieuw aan te planten. In de zomer kan de groei fors zijn, soms tot aan het wateroppervlak. Dat is normaal en een teken dat de plant gezond is.
Wanneer is fonteinkruid in je vijver een goede keuze?
Fonteinkruid past het best in een vijver met een waterdiepte van minimaal 40 tot 50 centimeter. In ondiepere vijvers heeft de plant te weinig ruimte en droogt hij bij warm weer snel uit. Heb je een kleine siervijver van minder dan 500 liter, dan is een andere zuurstofplant zoals hoornblad of waterviolier misschien handiger vanwege de kleinere grootte.
Voor een tuinvijver of natuurvijver van gemiddelde tot grote omvang is fonteinkruid juist uitstekend. Zeker als je vissen houdt of een leefgebied wilt creëren voor libellen, waterslakken en ander leven, geeft fonteinkruid meer structuur dan de meeste andere onderwaterplanten.
Hoe je fonteinkruid in de vijver plant
Je kunt fonteinkruid los in het water plaatsen of in een plantenmand met vijvergrond zetten. Een mand geeft je meer controle over de groei en voorkomt dat de plant zich overal in de bodem vastzet. Gebruik vijvergrond zonder meststoffen, want extra voedingsstoffen in de bodem doen meer kwaad dan goed voor de waterkwaliteit.
Zet de mand op de bodem van de vijver op de gewenste diepte. In de eerste weken groeit de plant langzaam terwijl hij wortelt. Controleer in de zomer of de plant niet te dominant wordt. Snijd indien nodig een deel van de stengels terug om ruimte te houden voor andere waterplanten en een goede lichtdoorval in het water.
Veelgemaakte fouten bij fonteinkruid in de vijver
- De plant te ondiep plaatsen, waardoor hij bij warm weer boven water uitkomt en uitdroogt of te dominant wordt.
- Grond met meststoffen gebruiken, wat juist algengroei stimuleert in plaats van tegengaat.
- Te weinig planten kopen voor de vijvergrootte. Voor een goede zuiverende werking heb je meerdere planten nodig, afhankelijk van het watervolume.
- De plant midden in de zomer verwijderen als hij te groot wordt, zonder een deel te laten zitten. Het water verliest dan ineens zijn biologisch evenwicht.
Fonteinkruid is voor de meeste tuinvijvers van gemiddelde of grote omvang een van de beste zuurstofplanten die je kunt kiezen. De plant is inheems, winterhard, effectief en ondersteunt tegelijk de leefomgeving voor dieren in en rond het water. Plant je hem op de juiste diepte met de juiste grond, dan vraagt hij weinig onderhoud en geeft hij jarenlang meerwaarde aan je vijver.