Een steenschotten terras is een terras waarbij grote, platte tegels of natuurstenen platen met open voegen worden gelegd, zodat gras of bodembedekkers er tussenin kunnen groeien. Het resultaat is een groen, landelijk terras dat stevige looppaden combineert met een natuurlijke uitstraling. Hieronder lees je hoe je zo’n terras zelf aanlegt, welke steenschotten geschikt zijn en waar je op moet letten.
Wat zijn steenschotten en welke zijn geschikt voor een terras?
Steenschotten zijn brede, vlakke stenen of platen die verspreid in het gras of de grond worden gelegd. Ze fungeren als looppaden of als vlakke ondergrond om op te zitten. Voor een terras heb je steenschotten nodig die groot genoeg zijn om comfortabel op te staan en bestand zijn tegen buitencondities.
Gangbare keuzes zijn:
- Betonplaten: betaalbaar, verkrijgbaar in veel formaten (bv. 60×60 cm of 80×80 cm) en goed bestand tegen vorst. Nadeel: minder natuurlijke uitstraling dan steen.
- Blauwe hardsteen: populaire keuze door de grijsblauwe kleur en duurzaamheid. Verkrijgbaar in diktes vanaf ongeveer 3 cm. Wel zwaarder om te verwerken.
- Zandsteen of kalkzandsteen: warme, zandkleurige uitstraling. Let op: zachter dan hardsteen, dus gevoeliger voor vlekken en slijtage.
- Keramische tegels (buitenformaat): glad en onderhoudsvriendelijk, maar let op antislipwaarde, want ze kunnen glad worden bij regen.
Kies bij voorkeur stenen van minimaal 60×60 cm voor een terras waarop je ook meubels wil zetten. Kleinere steenschotten zijn fijn voor een looppad, maar minder stabiel voor zware tuintafels of stoelen.
Ondergrond voorbereiden: de basis van een stevig terras
De voorbereiding is het meest bepalende onderdeel van het hele project. Sla je de ondergrond over of doe je het te snel, dan zakken de stenen ongelijk en heb je binnen een seizoen een schommelend terras.
Ga als volgt te werk:
- Graaf de bovenste laag af tot ongeveer 15 tot 20 cm diepte. Verwijder gras, wortels en losse grond.
- Breng een laag splitgranulaat of gewassen grind aan van circa 10 cm. Dit zorgt voor waterafvoer en voorkomt verzakking.
- Verdicht deze laag met een trilplaat of door er goed op te stampen. Sla dit niet over: een onverdichte onderlaag geeft altijd problemen later.
- Strooi daar een laag scherp zand overheen van ongeveer 3 tot 5 cm. Dit is het afwerkingszand waarop de stenen komen te liggen.
- Strijk het zand egaal met een lange lat of een afstrijklat. Houd rekening met een lichte helling van ongeveer 1 tot 2 centimeter per meter, zodat regenwater van het terras afstroomt.
Steenschotten terras leggen: de stap-voor-stap methode
Als de ondergrond klaar is, begin je met het plaatsen van de stenen. Werk altijd van een vaste lijn of muur af, zodat je recht begint.
- Stap 1: Leg de eerste rij steenschotten langs een gespannen koord of een rechte muur. Controleer met een waterpas of de stenen vlak liggen.
- Stap 2: Tik de stenen voorzichtig aan met een rubberen hamer. Zo leg je ze stevig in het zand zonder dat ze breken.
- Stap 3: Laat de gewenste voegbreedte vrij. Voor een steenschotten terras met gras ertussen houd je doorgaans een open voeg van 5 tot 15 cm aan. Wil je bodembedekkers zoals tijm of vetplantjes, dan werkt een voeg van 8 tot 12 cm het beste.
- Stap 4: Controleer na elke rij het vlak opnieuw. Loop niet over de pas gelegde stenen voordat je de rij hebt afgecontroleerd.
- Stap 5: Vul de voegen op. Gebruik hiervoor grond gemengd met zand, of kant-en-klare voegaarde. Druk het goed aan en strooi er plantenzaad (bv. grasklaver of kruipende tijm) overheen.
Gras of planten tussen de stenen: wat werkt het best?
De open voegen van een steenschotten terras bieden ruimte voor planten die bestand zijn tegen betreding. Gewoon gras werkt, maar het vraagt regelmatig bijsnijden langs de steenranden. Kruipende tijm (Thymus serpyllum) is een populair alternatief: het verspreidt een aangename geur als je erover loopt, bloeit paars in de zomer en heeft nauwelijks onderhoud nodig. Andere geschikte keuzes zijn moeraseppe, steenbreek of gewoon madeliefjes laten opschieten.
Wil je juist géén planten tussen de stenen, dan vul je de voegen volledig met polymeer voegzand. Dat bindt stevig en houdt onkruid en mieren buiten. Nadeel: het terras verliest zijn groene, landelijke karakter.
Veelgemaakte fouten bij een steenschotten terras
Een te dunne onderlaag is de meest gemaakte fout. Veel mensen leggen de stenen direct op grond of een dun laagje zand, waardoor de stenen na de eerste winter al scheef liggen. Gebruik altijd de gelaagde opbouw met grind en zand zoals hierboven beschreven.
Een tweede valkuil is stenen kiezen die te dun zijn. Steenschotten voor buiten moeten minimaal 3 cm dik zijn; dunner dan dat breekt snel bij gewicht of vorstdruk. Let bij de aankoop ook op de vorstbestendigheid: niet elke tuintegel is berekend op de Nederlandse winter.
Tot slot: let op de helling. Een vlak terras zonder afschot zet water vast, wat in de winter tot vorst- en scheurschade kan leiden. Een helling van 1 cm per meter is nauwelijks zichtbaar maar voorkomt veel problemen.
Een steenschotten terras is een duurzaam, natuurlijk alternatief voor een volledig gesloten bestrating. Met de juiste ondergrond en de geschikte steensoort leg je een terras dat jarenlang mooi blijft en weinig onderhoud vraagt. Begin met de voorbereiding van de ondergrond en neem daar de tijd voor; de rest volgt vanzelf.