Vijverbloemen zijn waterplanten die bloeien in of direct aan de rand van een vijver. Ze maken een vijver niet alleen mooier, maar helpen ook het water helder te houden en bieden schuilplaats aan vissen en andere dieren. De bekendste vijverbloem is de waterlelie, maar er zijn tientallen soorten die in of rond water bloeien, elk met hun eigen kleur, grootte en groeiwijze.
Welke vijverbloemen zijn er?
Vijverbloemen zijn grofweg in te delen in drie groepen: drijfbladerplanten, onderwaterplanten met bloemen aan het oppervlak, en oever- of moerasplanten die aan de rand van het water bloeien.
De waterlelie (Nymphaea) is de meest populaire. De bloemen drijven op het water en komen voor in wit, roze, geel en rood. Er zijn zowel kleine soorten voor een minivijver als grote varianten voor een grotere vijver. De waterlelie bloeit van juni tot september.
Een andere bekende vijverbloem is de gele plomp (Nuphar lutea). Dit is een inheemse soort die van nature voorkomt in sloten en meren in Nederland. De bloemen zijn geel en kleiner dan die van een waterlelie. De gele plomp is robuust en groeit snel.
Aan de oever vind je bloeiende planten zoals de gele lis (Iris pseudacorus), de dotterbloem (Caltha palustris) en het kattenstaartje (Lythrum salicaria). De dotterbloem bloeit al vroeg in het voorjaar met felgele bloemen. De gele lis bloeit in mei en juni en wordt tot anderhalve meter hoog. Het kattenstaartje geeft een paarse bloempluim in de zomer.
Op welke waterdiepte groeit een vijverbloem?
Niet elke vijverbloem heeft dezelfde waterdiepte nodig. Dit is een van de meest praktische dingen om op te letten bij de aanschaf. Hieronder een overzicht:
| Plant | Waterdiepte |
|---|---|
| Waterlelie (klein) | 20 tot 40 cm |
| Waterlelie (groot) | 40 tot 80 cm |
| Gele plomp | 30 tot 100 cm |
| Watergentiaan (Nymphoides peltata) | 20 tot 60 cm |
| Dotterbloem | Oever, maximaal 5 cm water |
| Gele lis | Oever tot 20 cm diep |
Zet je een plant te diep, dan groeit hij niet naar het oppervlak en bloeit hij nauwelijks. Te ondiep en de wortels kunnen snel uitdrogen of bevriezen in de winter. Check bij aankoop dus altijd de aanbevolen waterdiepte voor jouw specifieke soort.
Wanneer plant je vijverbloemen?
De beste tijd om vijverbloemen te planten is van april tot en met juni. Het water is dan warm genoeg voor een goede start, maar de felle zomerhitte is er nog niet. Waterlelies plant je het liefst bij een watertemperatuur van minimaal 10 graden. Plant je eerder, dan groeit de plant trager op gang en is hij gevoeliger voor uitval.
Vijverbloemen die je in de herfst koopt, kun je soms nog planten als het water nog niet bevroren is, maar de kans op overwintering is kleiner. Voor nieuwe aanplant is het voorjaar de veiligste keuze.
Vijverbloemen planten: zo doe je het
De meeste vijverbloemen plant je in een speciale vijvermand met vijveraarde (geen gewone potgrond, want die bevat meststoffen die algen aanmoedigen). Doe de plant in de mand, vul aan met vijveraarde en leg een laagje grof grind bovenop om de aarde op zijn plek te houden. Zet de mand dan op de juiste diepte op de vijverbodem of op een ophoogplateau.
Gebruik geen gewone tuinaarde of compost. Die geven voedingsstoffen af aan het water, wat groene algenbloei veroorzaakt. Vijveraarde is arm aan voedingsstoffen en zorgt voor helder water.
Wil je de plant voeden? Gebruik dan vijverbemestingstabletten die je in de aarde duwt. Zo gaan de meststoffen rechtstreeks naar de wortels en niet het water in.
Vijverbloemen en waterhelderheid
Vijverbloemen, met name waterlelies en drijfbladerplanten, dekken het wateroppervlak gedeeltelijk af. Dat is nuttig: ze houden zonlicht tegen en remmen daarmee algengroei. Als vuistregel geldt dat drijfbladerplanten bij voorkeur een derde tot de helft van het wateroppervlak bedekken. Minder en algen krijgen vrij spel; meer en vissen en andere waterplanten krijgen te weinig zuurstof via licht.
Vijverbloemen in de winter
De meeste vijverbloemen die in Nederland worden verkocht, zijn winterhard. Waterlelies overleven de winter in de vijver als ze diep genoeg staan, namelijk onder de bevriezingsdiepte van het water (meestal dieper dan 40 tot 60 cm). Zet je vijvermand voor de winter dieper in de vijver als de plant ondiep stond.
Tropische waterlelies zijn niet winterhard en moeten in de winter binnen staan op een lichte, vorstvrije plek. In Nederland worden deze minder vaak verkocht, maar ze komen wel voor en vallen op door hun felgekleurde, soms geurende bloemen.
Oeverplanten zoals de dotterbloem en de gele lis zijn doorgaans volledig winterhard en hoeven geen extra bescherming.
Met de juiste keuze en een beetje aandacht bij het planten bloeien vijverbloemen jaar na jaar betrouwbaar. Kies soorten die passen bij de diepte en het formaat van jouw vijver, gebruik vijveraarde en let op de waterdiepte. Dan heb je al het meeste gedaan voor een gezonde, bloeiende vijver.