Een vijverfilter houdt het water in je vijver helder en gezond, door vuil, algen en schadelijke stoffen te verwijderen. Zonder filter raakt een vijver snel troebel, zeker als er vissen in zwemmen. Een goede filter is geen luxe, maar een basisonderdeel van elke vijver die je onderhoudsvriendelijk wilt houden.
Welk filter je nodig hebt, hangt af van de grootte van je vijver, de hoeveelheid vissen en de plek van de vijver. Hieronder vind je een overzicht van de typen vijverfilters, hoe ze werken en waar je op moet letten bij de keuze.
Hoe een vijverfilter werkt
Een vijverfilter werkt in twee of drie stappen: mechanische filtratie, biologische filtratie, en soms ook een UV-filter. Bij mechanische filtratie vangen sponsen of ander filtermedia grofvuil op, zoals plantenresten en vissenuitwerpselen. Biologische filtratie gaat een stap verder: nuttige bacteriën breken giftige stoffen zoals ammoniak en nitriet af. Dit is het meest waardevolle deel van het filtratieproces, want ammoniak is schadelijk voor vissen.
Een UV-filter (ultraviolet) doodt zweefwieren die het water groen kleuren. Dit is geen vervanging van een gewone filter, maar een aanvulling. De combinatie van biologische filtratie en UV-behandeling zorgt voor het helderste resultaat.
Typen vijverfilters
Er zijn drie hoofdtypen vijverfilters die je kunt gebruiken:
- Drukfilter: Een gesloten filter dat onder druk werkt. Geschikt voor kleinere tot middelgrote vijvers en makkelijk te reinigen met een spoelknop. Je plaatst hem buiten het water, wat reiniging eenvoudig maakt.
- Beekloop- of doorstroomfilter: Een open filter dat het water boven de grond filtert voor het terugloopt naar de vijver, vaak als waterval. Geschikt voor grotere vijvers. Biedt veel ruimte voor filtermedia en bacteriën.
- Onderwaterfilter: Ligt in de vijver zelf. Eenvoudig in gebruik en goedkoop, maar minder krachtig. Geschikt voor kleine vijvers zonder of met weinig vissen.
Voor een vijver met koikarpers of goudvissen heb je altijd een krachtige filter nodig, bij voorkeur een beekloopfilter of een drukfilter met goede biologische capaciteit. Vissen produceren veel afvalstoffen, en een te kleine of te zwakke filter houdt het water niet schoon.
Vijverfilter kiezen: dit zijn de belangrijkste criteria
Het filtervermogen moet afgestemd zijn op het volume van je vijver. Als vuistregel geldt: de filter moet het volledige vijvervolume minimaal eenmaal per uur kunnen verwerken. Bij vissen reken je met twee keer per uur. Een vijver van 5.000 liter met vissen heeft dus een pomp en filter nodig die minimaal 10.000 liter per uur aankunnen.
Let ook op de opgegeven vijvergrootte van de fabrikant. Die geldt meestal voor een vijver zónder vissen. Heb je vissen, kies dan een filter voor de dubbele vijvergrootte. Fabrikanten vermelden dit niet altijd duidelijk, dus het loont om dit na te vragen of in de specificaties op te zoeken.
Andere punten om op te letten:
- Reinigingsgemak: Een drukfilter met spoelknop is makkelijker schoon te maken dan een doorstroomfilter met losse sponsen.
- Ingebouwde UV-lamp: Handig als algengroei een probleem is. Let op de levensduur van de UV-lamp; die moet je meestal jaarlijks vervangen.
- Energieverbruik: Een vijverfilter draait 24 uur per dag. Kies een energiezuinig model om de stroomkosten te beperken.
- Materiaal en duurzaamheid: Kies voor duurzame materialen die bestand zijn tegen weersinvloeden als de filter buiten staat.
Vijverfilter plaatsen en instellen
Een vijverfilter werkt het beste als hij continu in bedrijf is. Zet hem niet ’s nachts uit, want de bacteriën in het biologisch filtermedium hebben voortdurend water nodig om te overleven. Als je de filter enkele uren uitzet, sterven deze bacteriën af en moet het biologische filterproces opnieuw opstarten. Dat duurt soms weken.
Sluit de filter aan op een vijverpomp die het water naar de filter pompt. Bij een drukfilter staat de pomp in de vijver en pompt water naar de filter buiten de vijver. Bij een beekloopfilter staat de pomp bij de inlaat van de vijver en loopt het gefilterde water via een waterval of beek terug. Zorg dat de aansluiting past op de slangdiameter van je pomp.
Bij het opstarten van een nieuwe filter duurt het vier tot zes weken voordat de biologische filterlaag volledig actief is. In die periode is het water nog niet optimaal. Voeg in die tijd geen extra vissen toe.
Onderhoud van je vijverfilter
Reinig de mechanische filterdelen (sponsen, schuimrubber) regelmatig, zeker in het voorjaar en de zomer als er meer bladeren en algen zijn. Spoel sponsen altijd af in vijverwater, nooit in kraanwater. Kraanwater bevat chloor, dat de nuttige bacteriën doodt.
In de winter kun je de filter in bedrijf houden als de vijver niet volledig dichtvriezen. Bij strenge vorst is het beter om de pomp en filter te stoppen en de apparatuur vorstvrij op te slaan.
Een vijverfilter is een investering die zich terugbetaalt in minder handmatig onderhoud en een gezondere vijver. Kies een model dat past bij het volume en de bewoning van je vijver, zet hem niet te klein aan, en laat hem doordraaien. Dat zijn de drie regels die het meeste verschil maken.