Het afschot van een terras is de lichte helling die ervoor zorgt dat regenwater goed wegloopt. De vuistregel is minimaal 1 tot 2 centimeter afschot per strekkende meter. Minder dan dat en het water blijft staan, met kans op aanslag, vorstschade of gladheid.
Of je nu tegels legt, een houten vlonder aanlegt of klinkers plaatst: een goed afschot is geen optionele extra, het is de basis voor een terras dat jarenlang mooi en droog blijft.
Hoeveel afschot heeft een terras nodig?
De gangbare norm voor afschot op een terras is 1 tot 2 centimeter per meter, oftewel een helling van 1 tot 2 procent. Bij een terras van 4 meter diep betekent een afschot van 1,5 cm/m dat het achtereinde 6 centimeter lager ligt dan het voorste punt, aan de gevel of deur.
Doe je het zelf, dan is 2 cm per meter een veiligere keuze dan de minimale 1 cm. Een stratenmaker werkt met meer ervaring en nauwkeuriger gereedschap dan de gemiddelde doe-het-zelver. Bij 1 cm marge is de kans groter dat plaatselijke oneffenheden het water alsnog laten stilstaan. Kies je 2 cm, dan heb je wat speling als de uitvoering een paar millimeter afwijkt.
Waarheen moet het water aflopen?
Het afschot loopt bij voorkeur weg van het huis, richting de tuin of een afvoerpunt. Water dat richting de gevel loopt, trekt op termijn in de muur en veroorzaakt vochtproblemen. Bij een terras tegen de gevel laat je het water dus lopen naar de buitenste rand van de bestrating.
Heb je een terras dat aan meerdere kanten omsloten is, dan is een centraal afvoerputje of een lijnafvoer aan de buitenrand een goede oplossing. Zorg er wel voor dat dit afvoerpunt daadwerkelijk het laagste punt is van het terras, anders werkt het afschot alsnog niet zoals bedoeld.
Hoe bereken en controleer je het afschot?
Rekenen is eenvoudig. Stel: je terras is 3 meter diep en je kiest een afschot van 1,5 cm per meter. Dan is het hoogteverschil 3 x 1,5 = 4,5 centimeter. Het ene uiteinde ligt dus 4,5 cm hoger dan het andere.
Controleer het afschot met een waterpas en een rechte lat. Leg de lat over de breedte van het terras (of de diepte), houd het waterpas erop en meet hoe ver je één kant moet optillen om exact waterpas te zijn. Dat gemeten verschil, gedeeld door de lengte van de lat, geeft je het afschot per meter. Een digitaal waterpas of hellingsmeter maakt dit nog makkelijker en nauwkeuriger.
Bij tegels op een zandbed stel je het afschot in via de hoogte van het zandbed zelf, vóór je begint met leggen. Leg een gespannen snor van het hoge naar het lage punt als richtlijn, en leg elke tegel strak langs die snor. Zo bouw je het gewenste afschot systematisch op zonder dat je halverwege hoeft te corrigeren.
Veelgemaakte fouten bij het afschot van een terras
De meest voorkomende fout is te weinig afschot aanbrengen. Veel mensen schatten op het oog en eindigen op een vrijwel vlak terras waarop plassen blijven staan. Een tweede fout is een wisselend afschot: het ene deel helt de goede kant op, het andere gedeelte niet. Dit ontstaat doordat er geen strakke referentielijn is gebruikt tijdens het leggen.
Let ook op de overgang naar de deur of drempel. De tegel of plank direct voor de deur ligt in de praktijk soms iets te hoog, waardoor water naar binnen kan lopen. Zorg dat de drempel minstens 2 centimeter boven de tegel uitsteekt, of dat het afschot ook vlak voor de deur al goed naar buiten loopt.
Ten slotte: voegzand of fugenzand dat na verloop van tijd uitspoelt, kan het afschot plaatselijk verstoren. Herstel losse of weggezakte tegels direct, want een kleine verzakking is al genoeg om een plas te laten staan.
Kort samengevat: houd 2 cm afschot per meter aan als je het zelf doet, laat het water altijd van de gevel af lopen en controleer het afschot met een lat en waterpas vóórdat je de eerste tegel legt. Dat spaart je later een hoop gedoe met stilstaand water en weggezakte tegels.